پرش به محتوای اصلی

راهنمای سازنده‌ی UUID، ULID و NanoID

زمان مطالعه: ۳ دقیقه

این ابزار چیست؟

هر رکورد در پایگاه داده، هر فایل بارگذاری‌شده یا هر درخواست در یک سامانه‌ی توزیع‌شده به شناسه‌ای یکتا نیاز دارد که بدون هماهنگی با سرور مرکزی ساخته شود. UUID نسخه‌ی ۴ کاملاً تصادفی است، UUID نسخه‌ی ۷ و ULID زمان ساخت را در ابتدای خود دارند و به ترتیب زمانی مرتب می‌شوند، NanoID کوتاه و مناسب نشانی است و ObjectId قالب شناسه‌ی MongoDB است.

این ابزار تا ۱۰۰ شناسه را یک‌جا می‌سازد و در زبانه‌ی «بررسی شناسه» نوع یک شناسه‌ی موجود و زمان ساخت نهفته در آن را به تاریخ شمسی و ISO نشان می‌دهد؛ برای UUID، ULID، ObjectId و Snowflake توییتر و دیسکورد. همه‌چیز با مولد تصادفی امن مرورگر ساخته می‌شود.

گام‌به‌گام

  1. نوع شناسه را انتخاب کنید

    در «ساخت شناسه» یکی از UUID v4، UUID v7، ULID، NanoID یا ObjectId را بردارید.

  2. قالب را تنظیم کنید

    تعداد را تعیین کنید. برای UUID می‌توانید خط تیره‌ها را بردارید یا حروف بزرگ بخواهید و برای NanoID طول و الفبا را تغییر دهید.

  3. کپی کنید

    فهرست شناسه‌ها را کپی کنید یا به ابزار دیگری بفرستید؛ «تولید دوباره» مجموعه‌ی تازه می‌سازد.

  4. شناسه‌ی موجود را بررسی کنید

    در «بررسی شناسه» یک شناسه را بچسبانید تا نوعش و اگر زمانی در آن نهفته است، زمان ساختش نمایش داده شود.

نمونه‌های کاربردی

  • زمان ساخت یک ULID

    ده نویسه‌ی اول ULID زمان ساخت را با میلی‌ثانیه نگه می‌دارند.

    01ARZ3NDEKTSV4RRFFQ69G5FAV

    نتیجه: ULID · زمان ساخت 2016-07-30T23:54:10.259Z

  • زمان ساخت یک ObjectId

    هشت نویسه‌ی اول ObjectId ثانیه‌ی ساخت را دارند؛ پس از روی شناسه‌ی یک سند MongoDB می‌توان فهمید کی ساخته شده است.

    507f1f77bcf86cd799439011

    نتیجه: ObjectId (MongoDB) · زمان ساخت 2012-10-17T21:13:27.000Z

  • UUID نسخه‌ی ۷

    برخلاف نسخه‌ی ۴، نسخه‌ی ۷ زمان ساخت را در ۴۸ بیت اولش دارد.

    0190b6d2-3c4e-7a1b-9c2d-1e2f3a4b5c6d

    نتیجه: UUID نسخه‌ی ۷ · زمان ساخت 2024-07-15T14:35:49.710Z

اشتباه‌های رایج

  • استفاده از UUID v4 به‌عنوان کلید اصلی جدول‌های بزرگ: شناسه‌های کاملاً تصادفی نمایه‌ی پایگاه داده را پراکنده می‌کنند. UUID v7 یا ULID به ترتیب زمانی ساخته می‌شوند و درج سریع‌تری دارند.
  • نمایش UUID v7 یا ULID به کاربر وقتی زمان ساخت محرمانه است: زمان در خود شناسه خوانا است. برای شناسه‌های عمومی که نباید زمان را لو دهند، v4 یا NanoID بهتر است.
  • کوتاه کردن بیش از حد NanoID: با طول کم احتمال تکرار بالا می‌رود. طول پیش‌فرض ۲۱ نویسه برای بیشتر کاربردها کافی است.
  • حدس زدن زمان Snowflake بدون دانستن منبع: توییتر و دیسکورد مبدأ زمانی متفاوتی دارند؛ ابزار هر دو را نشان می‌دهد و باید بدانید شناسه از کدام آمده است.

شناسه‌ی مرتب‌شدنی چرا مهم است؟

پایگاه‌های داده رکوردها را در نمایه‌ای مرتب نگه می‌دارند. وقتی شناسه‌ها تصادفی‌اند، هر رکورد تازه جایی وسط نمایه می‌نشیند و صفحه‌های زیادی باید جابه‌جا شوند. شناسه‌هایی که با زمان شروع می‌شوند، مثل UUID v7، ULID و ObjectId، همیشه در انتهای نمایه اضافه می‌شوند و این هزینه را ندارند.

ULID با الفبای کراکفورد base32 نوشته می‌شود که حروف هم‌شکل مثل I، L، O و U را ندارد؛ برای همین هم کوتاه‌تر از UUID است و هم خواندن و تایپش آسان‌تر.

پرسش‌های متداول

UUID نسخه‌ی ۷ با نسخه‌ی ۴ چه فرقی دارد؟
نسخه‌ی ۴ کاملاً تصادفی است؛ نسخه‌ی ۷ با زمان میلی‌ثانیه شروع می‌شود و به ترتیب ساخت مرتب می‌شود، برای کلید پایگاه داده بهتر است.
زمان ساخت شناسه چگونه خوانده می‌شود؟
UUID نسخه‌ی ۷، ULID و ObjectId زمان ساخت را در خود دارند. شناسه را در بخش «بررسی شناسه» بچسبانید تا زمان به تاریخ شمسی و ISO نمایش داده شود.
شناسه‌ها امن و تصادفی هستند؟
همه با مولد تصادفی امنِ مرورگر ساخته می‌شوند و هیچ‌جا ارسال نمی‌شوند؛ اما شناسه‌های زمان‌دار برای توکن یا گذرواژه مناسب نیستند.

ابزارهای مرتبط