پرش به محتوای اصلی

راهنمای محاسبه‌ی معدل

زمان مطالعه: ۳ دقیقه

این ابزار چیست؟

آخر هر ترم، دانشجو و دانش‌آموز می‌خواهند بدانند معدلشان چند شده و معدل کل چقدر تغییر کرده است. چون درس‌ها واحد متفاوتی دارند، میانگین ساده‌ی نمره‌ها جواب درست نمی‌دهد و باید هر نمره را به اندازه‌ی واحدش وزن داد. این ابزار همین حساب را برای درس‌های یک ترم انجام می‌دهد و واحدهای قبولی و مردودی را هم جدا می‌شمارد.

در تب دوم، معدل ترم‌های گذشته با ترم جاری ترکیب می‌شود تا معدل کل به‌روز شود و در تب سوم، نمره بین مقیاس ۲۰ و ۴ و ۱۰۰ تبدیل می‌شود؛ فرمول هر نتیجه هم کنار آن آمده است. هیچ نمره‌ای از مرورگر شما بیرون نمی‌رود.

گام‌به‌گام

  1. درس‌ها را وارد کنید

    برای هر درس نمره از ۲۰ و تعداد واحد را بنویسید؛ نام درس اختیاری است. اعشار را با «٫» یا «/» مثل ۱۷/۵ بنویسید.

  2. ردیف اضافه یا حذف کنید

    با «افزودن درس» ردیف تازه بسازید و با دکمه‌ی سطل، درسی را که نمی‌خواهید حذف کنید. ردیف‌های خالی در حساب نمی‌آیند.

  3. حداقل نمره‌ی قبولی را تنظیم کنید

    این عدد فقط برای شمردن واحدهای قبولی است و در معدل اثری ندارد؛ آن را از آیین‌نامه‌ی دانشگاه خود بردارید.

  4. معدل کل را به‌روز کنید

    در تب «معدل کل» معدل و واحد ترم‌های قبل را بنویسید؛ معدل همین ترم هم خودکار اضافه می‌شود.

  5. در صورت نیاز تبدیل کنید

    در تب «تبدیل نمره» مقیاس ورودی را انتخاب کنید و نمره را بنویسید تا معادل آن در دو مقیاس دیگر نمایش داده شود.

نمونه‌های کاربردی

  • معدل یک ترم سه‌درسی

    دو درس سه‌واحدی با نمره‌های ۱۷ و ۱۵٫۵ و یک درس دوواحدی با نمره‌ی ۱۸.

    ریاضی ۱ 17 3
    فیزیک ۱ 15.5 3
    ادبیات 18 2

    نتیجه: ۱۶٫۶۹

  • معدل کل سه ترم

    سه ترم با معدل‌های ۱۶ و ۱۴ و ۱۷٫۵ و به ترتیب ۱۸ و ۲۰ و ۱۲ واحد.

    16 18
    14 20
    17.5 12

    نتیجه: ۱۵٫۵۶

  • تبدیل ۱۷ از ۲۰

    معادل خطی نمره‌ی ۱۷ در مقیاس ۴ و ۱۰۰.

    17

    نتیجه: ۳٫۴ از ۴ و ۸۵ از ۱۰۰

اشتباه‌های رایج

  • میانگین ساده‌ی نمره‌ها معدل نیست؛ اگر نمره‌ی بالا مال درس یک‌واحدی باشد، معدل واقعی از میانگین ساده کمتر می‌شود.
  • برای معدل کل، معدل ترم‌ها را ساده میانگین نگیرید؛ ترمی که واحد بیشتری داشته، سهم بیشتری دارد.
  • درس‌هایی که نمره ندارند یا در معدل حساب نمی‌شوند، مثل درس‌های جبرانی در بعضی دانشگاه‌ها، را وارد نکنید.
  • تبدیل خطی به مقیاس ۴ با جدول رسمی مؤسسه‌های ارزشیابی یکی نیست؛ برای اپلای جدول همان مؤسسه را ببینید.

میانگین وزنی چیست؟

در میانگین وزنی هر عدد به اندازه‌ی وزنش در نتیجه اثر می‌گذارد. در معدل، وزن هر درس تعداد واحد آن است: نمره‌ی هر درس در واحدش ضرب و جمع این حاصل‌ضرب‌ها بر مجموع واحدها تقسیم می‌شود. اگر همه‌ی درس‌ها هم‌واحد باشند، میانگین وزنی با میانگین ساده برابر می‌شود.

معدل کل هم همین منطق را دارد، با این تفاوت که به‌جای درس‌ها، ترم‌ها با واحدهایشان وزن می‌گیرند. برای همین داشتن معدل کل قبلی و مجموع واحدهای گذرانده برای به‌روز کردن آن کافی است.

مقیاس ۲۰ و ۴

در ایران نمره‌ها از ۲۰ است، اما بسیاری از دانشگاه‌های خارجی معدل را از ۴ می‌خواهند. ساده‌ترین تبدیل، تناسب خطی یعنی تقسیم بر ۵ است. مؤسسه‌های ارزشیابی معمولاً جدول رده‌ای به کار می‌برند که هر بازه از نمره را به یک حرف و یک عدد از ۴ می‌برد و این جدول‌ها با هم فرق دارند؛ جدولی که ابزار نشان می‌دهد نمونه‌ای غیررسمی است.

پرسش‌های متداول

معدل با واحد چطور حساب می‌شود؟
نمره‌ی هر درس در تعداد واحد آن ضرب می‌شود، این حاصل‌ضرب‌ها با هم جمع و بر مجموع واحدها تقسیم می‌شوند. برای همین درس سه‌واحدی سه برابر درس یک‌واحدی در معدل اثر دارد.
معدل کل را چطور با ترم جدید به‌روز کنم؟
در تب «معدل کل» معدل کل تا ترم قبل را با مجموع واحدهای گذرانده در یک ردیف بنویسید و گزینه‌ی حساب کردن ترم جاری را روشن بگذارید؛ ابزار هر دو را به نسبت واحدها ترکیب می‌کند.
تبدیل معدل ۲۰ به ۴ چقدر معتبر است؟
تبدیل خطی (تقسیم بر ۵) فقط یک تناسب ریاضی است. دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های ارزشیابی مدرک هر کدام جدول رده‌ای خودشان را دارند و جدول نمونه‌ی این ابزار تأییدنشده است؛ برای پذیرش، جدول مؤسسه‌ی مقصد را ملاک بگیرید.

ابزارهای مرتبط